Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie
 Kościół
powstał w 1900 r. z inicjatywy jego głównego fundatora św. Józefa Sebastiana
Pelczara, założyciela Zgromadzenia, i dzięki ofiarności Zofii Wołodkowiczowej.
Projektantem i budowniczym kościoła był krakowski architekt Władysław Kaczmarski
(1848-1933).
Architektura kościoła Najśw. Serca Pana Jezusa ma charakter eklektyczny, z
przewagą elementów stylu neogotyckiego i tzw. stylu arkadowego w fasadzie oraz
neorenesansowego we wnętrzu. Jest to świątynia jednonawowa, na rzucie
prostokąta. Przedłużenie nawy stanowi prezbiterium skierowane ku wschodowi, do
którego przylega zakrystia. W zachodniej części nawy znajduje się chór muzyczny
w formie balkonu przechodzącego na ściany boczne.
Centralną część sklepienia kościoła pokrywają plafony (mal. Antoni Zembaczyński,
1900): w prezbiterium Objawienie Najśw. Serca Pana Jezusa św. Małgorzacie Marii
Alacoque, w nawie głównej w trójdzielnej ramie Adoracja Dzieciątka Jezus przez
pasterzy, Zdjęcie z krzyża oraz umieszczony między nimi Hołd składany Matce
Boskiej, Królowej Korony Polskiej przez świętych i błogosławionych oraz różne
stany społeczne, wśród których sportretowani zostali dobroczyńcy Zgromadzenia
oraz jego założyciel bp Józefa Sebastian Pelczar i współzałożycielka m. Klara
Ludwika Szczęsna.
Witraże w oknach nawy o kompozycji figuralnej mają jednakową dekorację
architektoniczno-roślinną. Witraż od strony północnej przedstawia postać Pana
Jezusa udzielającego Komunii świętej zakonnicy (wyk. Tyrolski Zakład Malowideł
na Szkle w Innsbrucku, 1900). Od strony południowej znajduje się witraż
przedstawiający Matkę Boską, przed którą klęczy dziewczyna z wyciągniętymi w
geście błagalnym ramionami (wyk. Krakowski Zakład Witraży S. G. Żeleński, 1947);
jest on rekonstrukcją pierwotnego witraża z 1900 r. wykonanego w Innsbrucku, a
zniszczonego w czasie działań wojennych w 1945 r. Witraż o cechach secesji, w
nawie nad chórem muzycznym, w centralnym polu przedstawia św. Cecylię(1900).
Wyposażenie nawy i prezbiterium na przestrzeni wieku nie uległo zasadniczo
większym zmianom. Ołtarz w prezbiterium o cechach eklektycznych wykonał
Kazimierz Wakulski(1900). Jego część środkową zajmuje półkolista arkada,
wewnątrz której umieszczono obraz z przedstawieniem Najśw. Serca Pana Jezusa (mal.
A. Zembaczyński). Pola boczne ujęte w półkoliste arkady wypełniają figury św.
Klary i św. Elżbiety. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się niewielkich rozmiarów
obraz z przedstawieniem Matki Boskiej Częstochowskiej (mal. A. Zembaczyński).
Ołtarze w nawie: Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Franciszka , o
jednakowej kompozycji z przewagą elementów stylu neorenesansowego, wykonał Wit
Wisz (1900). Wolno stojący w prezbiterium ołtarz, tzw. soborowy, i małą ambonkę
wykonano z elementów ambony zdemontowanej w 1982 r., której autorem był Józefa
Ligęza (1900). Jego dziełem są także stalle dwurzędowe, ośmiosiedziskowe, dwa
konfesjonały i ławki.
Po obu stronach nawy kościoła znajdują się kaplice: od północy pw. św. Józefa
(1958), od południa św. Józefa Sebastiana Pelczara (1988). Kaplice otwarte są
półkolistą arkadą do nawy kościoła i swym wyposażeniem nawiązują do wystroju
świątyni (proj. Józef Dutkiewicz 1989). W kaplicy pw. św. Józefa w środkowej
części ołtarza o charakterze eklektycznym z przewagą motywów neobarokowych
znajduje się zamknięta półkoliście wnęka, w której ustawiono rzeźbę św. Józefa z
Dzieciątkiem (wyk. Franciszek Masorz, 1957), pochodzącą z pierwotnego ołtarza; w
zwieńczeniu ołtarza umieszczono owalny obraz przedstawiający świętą Rodzinę (mal.
Andrzej Głuszyński1992).
W kaplicy poświęconej założycielowi Zgromadzenia, na ołtarzu umieszczono
relikwie Błogosławionego. Część środkową ołtarza wypełnia obraz zamknięty
półkolistą ramą, przedstawiający św. Józefa Sebastiana Pelczara w stroju
pontyfikalnym (mal. A. Głuszyński, 1991), a w zwieńczenie ołtarza wbudowano jego
herb - owalny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem i zawołanie Ave Maria (mal. A.
Głuszyński 1991). Na południowej ścianie kaplicy umieszczono epitafium (proj.
Czesław Dźwigaj) służebnicy Bożej matki Klary Ludwiki Szczęsnej
współzałożycielki i pierwszej przełożonej generalnej Zgromadzenia; tu spoczywają
jej doczesne szczątki przeniesione z Cmentarza Rakowickiego w 1995.
W Roku Jubileuszowym 2000 kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa obchodził 100.
rocznicę poświęcenia przez biskupa krakowskiego Jana Puzynę (13 czerwca 1900
roku).
Ważnym momentem w stuletniej historii kościoła było nawiedzenie go przez Ojca
świętego Jana Pawła II i modlitwa przy relikwiach św. J. S. Pelczara w dniu 13
sierpnia 1991 roku To wydarzenie upamiętnia tablica przed wejściem do kościoła
(wyk. Cz. Dźwigaj 1991).
• STRONA
DOMOWA |
